JPG'den BMP'ye Dönüştürücü

Neden JPG'yi BMP'ye Dönüştürmeliyiz?

BMP (Bitmap, DIB — Device Independent Bitmap olarak da bilinir), Microsoft tarafından Windows işletim sistemi için geliştirilen en eski ve en basit raster görüntü formatlarından biridir. BMP, görüntüleri sıkıştırılmamış formda saklar ve her piksel hakkındaki bilgiyi doğrudan dosyaya yazar. Bu, mutlak yeniden üretim doğruluğunu garanti eder ancak çok büyük dosyalara yol açar.

JPG'den BMP'ye dönüştürme belirli durumlarda gereklidir: eski Windows yazılımlarıyla uyumluluk gerektiğinde, özel endüstriyel ekipmanlarla çalışırken veya herhangi bir program tarafından garantili format desteği gerektiğinde. Saygıdeğer yaşına rağmen, BMP basitliği ve evrensel uyumluluğu sayesinde belirli görevler için yararlı bir araç olmaya devam etmektedir.

BMP Formatının Tarihi

BMP formatı, 1986 yılında Microsoft tarafından Windows 1.0 işletim sistemi için oluşturuldu. Bu, onu bugün hâlâ kullanılan en eski grafik formatlarından biri yapar. Ana hedef, Windows grafik arayüzü için raster görüntüleri depolamanın basit ve evrensel bir yolunu sağlamaktı.

BMP adı, Bitmap kelimesinden gelir — bir raster görüntüyü ifade eder. Format, belirli çıktı cihazlarından bağımsızlığını vurgulayan DIB (Device Independent Bitmap) olarak da bilinir.

BMP Formatının Evrimi

Yıllar içinde format birkaç versiyon geçirdi:

• BMP versiyon 1 (1986) — Windows 1.0 için temel format
• BMP versiyon 2 (1990) — Windows 3.0 için (OS/2 BMP)
• BMP versiyon 3 (1992) — Windows 3.x için en yaygın versiyon
• BMP versiyon 4 (1995) — Windows 95 için, ICC renk profili desteği eklendi
• BMP versiyon 5 (1998) — Windows 98 için, tam ICC profili ve alfa kanalı desteği

Pratikte, çoğu BMP dosyası maksimum uyumlulukla yeterli işlevsellik sağlayan versiyon 3'ü (BITMAPINFOHEADER) kullanır.

BMP Formatının Teknik Yapısı

BMP Dosya Yapısı

Bir BMP dosyası birkaç ardışık bloktan oluşur:

1. Dosya Başlığı (BITMAPFILEHEADER) — 14 bayt:

   • "BM" imzası (2 bayt) — format tanımlayıcı
   • Bayt cinsinden dosya boyutu (4 bayt)
   • Ayrılmış alanlar (4 bayt)
   • Görüntü verisi başlangıcına ofset (4 bayt)

2. Bilgi Başlığı (DIB Header) — 40+ bayt:

   • Başlık boyutu (format versiyonunu belirler)
   • Piksel cinsinden görüntü genişliği
   • Görüntü yüksekliği (yukarıdan aşağı tarama için negatif olabilir)
   • Renk düzlemi sayısı (her zaman 1)
   • Renk derinliği (piksel başına bit)
   • Sıkıştırma türü
   • Görüntü veri boyutu
   • Yatay ve dikey çözünürlük (metre başına piksel)
   • Palette renk sayısı
   • Önemli renk sayısı

3. Renk Paleti (isteğe bağlı) — 8 bit veya daha düşük renk derinliğine sahip görüntüler için

4. Görüntü Verileri — gerçek pikseller, genellikle aşağıdan yukarı taranır

BMP'de Renk Derinliği

BMP çeşitli renk derinliklerini destekler:

JPG'den dönüştürürken, JPG aynı renk derinliğini (RGB kanalı başına 8 bit) kullandığından genellikle 24-bit BMP oluşturulur.

BMP'de Sıkıştırma

Yaygın kanının aksine, BMP sıkıştırma kullanabilir:

Pratikte, BMP dosyalarının büyük çoğunluğu BI_RGB modunu (sıkıştırma yok) kullanır, bu yüzden bu kadar büyüktürler.

Satır Depolama Özelliği

Önemli teknik detay: BMP'de her görüntü satırı (tarama çizgisi) 4 bayt sınırına hizalanmalıdır. Bayt cinsinden görüntü genişliği 4'e bölünemezse, ek dolgu baytları eklenir. Bu, veri hizalaması için optimize edilmiş 32-bit Windows mimarisinin mirasıdır.

Örneğin, 10 piksel genişliğinde 24-bit görüntü için:

• Satır verileri: 10 × 3 bayt = 30 bayt
• Hizalama: 30 → 32 bayt (2 bayt eklendi)

JPG vs BMP Format Karşılaştırması

BMP'yi JPG Yerine Ne Zaman Kullanmalı

BMP aşağıdaki durumlarda avantajlıdır:

• Eski Windows yazılımlarıyla çalışma — 1990'lar ve 2000'lerin programları
• Endüstriyel ekipman — CNC makineleri, plotterlar, özel yazıcılar
• Maksimum uyumluluk — dosyanın herhangi bir programda açılması garanti
• Yeniden sıkıştırma yok — ek kalite kaybından kaçınma
• Windows sistem görevleri — simgeler, imleçler, masaüstü duvar kağıtları (tarihsel olarak)

JPG BMP'den Ne Zaman Daha İyi

JPG şunlar için en iyi seçim olmaya devam eder:

• Web yayını — BMP modern tarayıcılar tarafından pratik olarak desteklenmiyor
• Fotoğraf depolama — kabul edilebilir kaliteyle kompakt boyut
• Dosya aktarımı — daha küçük boyut daha hızlı aktarım demek
• Sosyal medya — hiçbir platform BMP kabul etmez

JPG'den BMP'ye Dönüştürme Süreci

Dönüştürme Aşamaları

1. JPG Kod Çözme — sıkıştırılmış JPEG verilerini açma
2. Ters DCT — frekans katsayılarından piksel değerlerini geri yükleme
3. YCbCr→RGB Dönüşümü — JPG renk uzayından RGB'ye dönüştürme
4. BMP Başlık Oluşturma — BITMAPFILEHEADER ve BITMAPINFOHEADER oluşturma
5. Piksel Yazma — 4 bayt hizalamayla aşağıdan yukarı satır satır veri yazma

Dönüştürmede Korunanlar

JPG'den BMP'ye dönüştürürken: ✅ Orijinal görüntünün tüm pikselleri ✅ Boyutlar (genişlik ve yükseklik) ✅ Renk yeniden üretimi (24-bit hassasiyet dahilinde)

Korunmayanlar

❌ EXIF metadata (çekim tarihi, kamera, konum) ❌ ICC renk profili ❌ Görüntü döndürme bilgisi ❌ JPG oluşturma sırasında kaybolan veriler (artefaktlar kalır)

Dosya Boyutu: JPG vs BMP

Dönüştürmenin ana özelliklerinden biri dramatik dosya boyutu artışıdır:

24-bit BMP boyutu hesaplama formülü:

Boyut ≈ (Genişlik × 3 + hizalama) × Yükseklik + 54 bayt başlık

Bu, BMP'nin fotoğraf depolamak için neredeyse hiç kullanılmamasını açıklar — modern bir kameradan tek bir çekim yüzlerce megabayt yer kaplar.

BMP Yazılım Uyumluluğu

İşletim Sistemleri

Web Tarayıcıları

Tarayıcı	'de BMP	CSS'de BMP
Chrome	✅	✅
Firefox	✅	✅
Safari	✅	✅
Edge	✅	✅
Opera	✅	✅

Teknik olarak tarayıcılar BMP'yi destekler, ancak devasa dosya boyutları nedeniyle web sitelerinde kullanılması kesinlikle önerilmez.

Grafik Editörleri

BMP kesinlikle tüm grafik programları tarafından desteklenir:

• Microsoft Paint — yerel format
• Adobe Photoshop — tam destek
• GIMP — tam destek
• CorelDRAW — tam destek
• Affinity Photo — tam destek
• Paint.NET — tam destek

Bu, BMP'nin ana avantajlarından biridir — dosyanın herhangi bir görüntü düzenleme programında açılması garanti edilir.

Modern Dünyada BMP Uygulamaları

Endüstriyel Ekipman

BMP endüstride popüler olmaya devam eder:

• CNC makineleri — gravür ve freze ekipmanı
• Lazer kesiciler — raster görüntü işleme için
• Plotterlar — büyük format baskı
• Nakış makineleri — temel modeller
• Baskılı devreler — foto şablon oluşturma

Bu cihazların çoğu onlarca yıl önce geliştirilen firmware'e sahiptir ve yalnızca temel görüntü formatlarını destekler.

Gömülü Sistemler

BMP genellikle sınırlı kaynaklara sahip gömülü sistemlerde kullanılır:

• Format basitliği minimum kod çözme kodu anlamına gelir
• Açma için karmaşık kütüphane gerekmez
• Tahmin edilebilir bellek kullanımı

Oyun Geliştirme (tarihsel olarak)

DOS ve erken Windows döneminde, BMP oyun grafikleri için standart formattı:

• Karakter ve nesne spriteları
• 3D grafikler için dokular
• Arayüz öğeleri

Modern oyun motorları daha verimli formatlar kullanır, ancak BMP hâlâ oyun modifikasyon araçlarında bulunabilir.

BMP Alternatifleri

PNG — Çoğu Görev İçin

PNG önemli ölçüde daha küçük boyutla kayıpsız sıkıştırma sunar:

• Boyut: BMP'den 3-10 kat daha küçük
• Şeffaflık: tam alfa kanalı
• Web uyumluluğu: tüm tarayıcılar tarafından desteklenir
• Metadata: metin blok desteği

TIFF — Profesyonel Görevler İçin

TIFF profesyonel görevler için uygundur:

• Baskı: endüstri standardı
• Arşivleme: uzun vadeli depolama
• Metadata: tam EXIF, IPTC, XMP desteği

WebP Lossless — Modern Web İçin

Google'dan WebP, web projeleri için optimal seçimdir:

• Sıkıştırma: PNG'den daha iyi
• Destek: tüm modern tarayıcılar
• Şeffaflık: tam alfa kanalı

Pratik Öneriler

JPG'yi BMP'ye Ne Zaman Dönüştürmeli

✅ Dönüştürün eğer:

• Ekipman veya yazılım özellikle BMP gerektiriyorsa
• Eski sistemlerle garantili uyumluluk gerekiyorsa
• Endüstriyel ekipmanlarla çalışıyorsanız
• Gömülü sistemler için dosya oluşturuyorsanız

❌ Dönüştürmeyin eğer:

• İnternette yayınlamayı planlıyorsanız
• Dosya boyutu önemliyse
• Metadata (EXIF) gerekiyorsa
• PNG bir seçenekse

Önerilen Ayarlar

JPG'den BMP'ye dönüştürürken:

• Renk derinliği: 24-bit (True Color) — kaynak JPG ile eşleşir
• Sıkıştırma: sıkıştırma yok (BI_RGB) — maksimum uyumluluk
• Tarama yönü: standart (aşağıdan yukarı)

BMP Boyut Optimizasyonu

Dosya boyutu kritikse, BMP'yi azaltabilirsiniz:

• Çözünürlüğü azalt — daha az piksel = daha küçük dosya
• 8-bit palet — 16 milyon yerine 256 renk (kalite kaybıyla)
• RLE sıkıştırma — tek renk büyük alanlara sahip basit görüntüler için

Sonuç

JPG'den BMP'ye dönüştürme, eski yazılımlar ve özel ekipmanlarla çalışmak için spesifik bir işlemdir. BMP basitliği ve evrensel uyumluluğu sayesinde yararlı bir format olmaya devam eder, ancak devasa dosya boyutları onu modern görevlerin çoğu için pratik olmaktan çıkarır. Kayıpsız görüntü depolama için PNG daha iyidir; profesyonel görevler için TIFF; ve web yayını için WebP. BMP'yi yalnızca uyumluluk için gerçekten gerekli olduğunda seçin.